Krijgt je Android-smartphone geen updates meer vanuit de fabrikant meer? Dat hoeft niet te betekenen dat de nieuwste Android-versie niet voor jou weggelegd is. Misschien kan je een zogenaamde 'custom ROM' installeren.

Recentelijk heb ik een Moto G (uit 2014) kunnen upgraden van Android 5.1 naar 7.0.1. Hij is nu sneller, heeft meer mogelijkheden, krijgt wekelijkse updates, en er is veel meer opslagruimte beschikbaar. Houd er wel rekening mee dat in principe je garantie vervalt.

Er worden custom ROMs gemaakt door enthousiastelingen, maar dat is niet voor iedereen aan te bevelen. Beter is om te kijken of het 'LineageOS-project' ook versies voor jouw type telefoon maakt. http://lineageos.org/

Hoe het proces exact werkt, is voor elk type telefoon net iets anders. Doe daarom zelf wat onderzoek. Maar op hoofdlijnen zijn de stappen als volgt:

1) Installeer de Google of OEM USB Driver op je computer (voor Windows):
Voor Google Nexus eigenaren:
https://developer.android.com/studio/run/win-usb.html
of anders:
https://developer.android.com/studio/run/oem-usb.html

2) Download de SDK Platform tools (een zip-bestandje van Google) en pak deze ergens op je computer uit. Hierin zitten fastboot en ADB, twee applicaties om vanaf je computer bepaalde acties op je smartphone te kunnen starten.
https://developer.android.com/studio/releases/platform-tools.html

3) Zorg dat je telefoon het toestaat om via USB vanaf je computer bediend te worden
Dit doe je door de zogenaamde 'USB debugging mode' te activeren. Voor meer informatie, zie:
https://www.kingoapp.com/root-tutorials/how-to-enable-usb-debugging-mode-on-android.htm

4) Bootloader en een custom recovery
Elke Android-telefoon heeft een 'recovery', dit is een beperkte opstartmodus van waaruit je de telefoon bijvoorbeeld kan terugzetten naar de fabrieksinstellingen.
Het is de bedoeling om deze recovery op de telefoon te vervangen door een 'custom recovery', TWRP genaamd. TWRP heeft namelijk de mogelijkheid om Android te wissen en een custom ROM te installeren. Download de versie die speciaal voor jouw telefoon gemaakt is en sla deze op je computer op: https://twrp.me/

Helaas staat niet elke fabrikant het toe dat je de de recovery vervangt door een custom recovery. Dan moet je eerst de bootloader unlocken. Hoe dit moet, verschilt per fabrikant. Google dus even op 'unlock bootloader [naam fabrikant]'.

5) Download LineageOS voor jouw type apparaat (zip-bestand):
https://download.lineageos.org/

6) Download Google Apps (GAPPS)
LineageOS heeft de Google Play store niet standaard meegeleverd. Die wil je natuurlijk wel hebben. Download daarom nog een zip-bestand vanaf deze website:
http://opengapps.org/

Je kan het beste voor de 'nano' variant kiezen, in plaats van een variant met allerlei extra applicaties erbij (Gmail, Calendar etc). die kan je namelijk zelf na afloop vanuit de Play Store installeren.

7) Zet nu zowel de LineageOS zip als de OpenGAPPS zip op de SD-kaart (niet het interne geheugen!) van je telefoon.

8) Maak backups!
Je telefoon gaat helemaal gewist worden. Dus zorg dat je bestanden en foto's naar je computer of naar de cloud backupt. Zorg ook voor een backup van je contacten (tenzij die automatisch al gebackupt worden naar Google, of als ze op een simkaart staan). Diverse programma's zoals Whatsapp hebben ingebouwde mogelijkheden om berichten te backuppen naar de cloud.

9) Aan de slag
Wat je exact moet doen verschilt per type telefoon, dus dat kan ik hier niet uitleggen. Gebruik Google om meer informatie te vinden. Maar ik kan je wel vertellen wat ik moest doen:

Na bovenstaande stappen uitgevoerd te hebben, koppel ik de telefoon aan de computer. De telefoon meldt dat hij alleen voor 'opladen' gebruikt wordt, wat ik verander in 'bestandsoverdracht'. Vanaf dat moment ziet de computer de telefoon.

Nu start ik een command prompt (cmd) op de computer en blader ik naar de map waar adb.exe en fastboot.exe staan, bijvoorbeeld via het commando 'cd android' (als ik de SDK Platform tools in een map genaamd 'android' uitgepakt zou hebben.

Dan kan je het commando 'adb devices' uitvoeren en hopelijk wordt je telefoon gevonden. Zo ja, dan kan je 'adb reboot bootloader' uitvoeren om de telefoon te laten herstarten in recovery mode. Als dat gelukt is, kan je de bootloader unlocken (methode verschilt per telefoon). Vervolgens de telefoon opnieuw laten opstarten in de recovery mode en TWRP installeren (commando op de computer: fastboot flash recovery [bestandsnaam van TWRP]). Het fastboot commando werkt alleen als je telefoon zich in de recovery mode bevindt.

Als je de telefoon nu opnieuw opstart in de recovery mode, kom je in TWRP terecht. Vanuit hier heb je vervolgens de mogelijkheid om de telefoon te backuppen, wissen, en om LineageOS en OpenGAPPS vanaf de SD-kaart te flashen naar het interne geheugen. Google hierbij eerst ook nog even om iets meer informatie te vergaren.

Vervolgen ben je klaar en heb je een 'verse' Android installatie. Je kan nu aan de gang met het installeren van apps vanuit de Play Store, en het configureren van je mail etc.

LineageOS heeft een ingebouwd automatisch update-mechanisme, wat super eenvoudig werkt.

Hopelijk heb ik je op weg geholpen om je (oude) telefoon een tweede leven in te blazen. En nogmaals: denk er wel aan dat de garantie op je toestel in principe vervalt.